Vanaf augustus 2026 hebben rechtshandhavingsautoriteiten in de EU nieuwe bevoegdheden om elektronisch bewijs rechtstreeks bij dienstaanbieders op te vragen. Voor IT-business partners die cloud-, hosting- of communicatiediensten leveren aan Europese klanten, is het zaak nu al scherp te hebben wat er verandert. Jeroen van Helden, advocaat bij De Clercq Advocaten en gespecialiseerd in IT-recht, privacy en cybersecurity, schreef er deze blog over.
Waar gaat het om?
Het e-Evidence-pakket bestaat uit twee EU-rechtsinstrumenten die samen één doel dienen: rechterlijke autoriteiten in een lidstaat de mogelijkheid geven om, zonder omweg via internationale rechtshulpverdragen, elektronisch bewijs op te eisen bij dienstaanbieders die in de EU actief zijn. Waar de data fysiek staat opgeslagen, doet daarbij niet ter zake.
Het pakket steunt op twee instrumenten:
• Het Europees verstrekkingsbevel – verplicht een aanbieder om bepaalde elektronische gegevens af te geven.
• Het Europees bewaringsbevel – verplicht een aanbieder om gegevens veilig te stellen, vooruitlopend op een verstrekkingsverzoek dat later volgt.
Voor wie is dit relevant?
De reikwijdte is ruim opgezet. Vallen onder het regime: aanbieders van elektronische communicatiediensten, partijen die domeinnamen en IP-nummering beheren, en breder alle diensten van de informatiemaatschappij die communicatie tussen gebruikers faciliteren of namens klanten data opslaan en verwerken – denk aan hosting- en cloud-providers.
Levert jouw organisatie, of die van je klant, dit type dienst? Dan is de kans groot dat het e-Evidence-kader van toepassing is.
Vijf actiepunten voor dienstaanbieders
1. Regel een vestiging of wettelijk vertegenwoordiger
Aanbieders met een vestiging in de EU wijzen een entiteit aan die bevelen ontvangt en afhandelt. Aanbieders van buiten de EU die wél diensten aan EU-gebruikers leveren, moeten een wettelijk vertegenwoordiger in een lidstaat aanstellen.
2. Laat die vestiging of vertegenwoordiger registreren
Registratie loopt via het centrale platform dat de Europese Commissie hiervoor heeft ingericht.
3. Maak uw organisatie klaar voor digitale uitwisseling van bevelen
Bevelen worden verstuurd via een gedecentraliseerd IT-systeem dat EU-breed wordt uitgerold; de technische specificaties staan in Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1550. In Nederland zijn de webinterface en API hiervoor nog in de maak – volledige operationaliteit wordt pas in het eerste kwartaal van 2027 verwacht. Tot dat moment lopen verzoeken nog via de bestaande rechtshulpkanalen.
4. Houd rekening met korte reactietermijnen
Na ontvangst van een geldig bevel is snelheid geboden: de standaardtermijn voor een Europees verstrekkingsbevel is tien dagen. Gaat het om een noodsituatie met acuut gevaar voor leven, lichamelijke integriteit of kritieke infrastructuur, dan geldt een termijn van slechts acht uur. De mogelijkheden om een bevel te betwisten of te weigeren zijn beperkt – dit kan bijvoorbeeld bij evidente fouten, onvolledige verzoeken of wanneer naleving feitelijk onmogelijk is.
5. Zet interne compliance-processen op
Denk aan procedures voor het herkennen en verifiëren van bevelen, het lokaliseren en veiligstellen van de gevraagde data, tijdige verstrekking binnen de gestelde termijnen, en – indien nodig – het aantekenen van bezwaar via de daarvoor bedoelde mechanismen.
Wat betekent dit voor de business partner?
Het e-Evidence-pakket past in een bredere trend: rechtshandhaving en techbedrijven werken steeds directer met elkaar samen, zonder tussenkomst van langdurige rechtshulpprocedures. Voor IT-business partners die cloud-, hosting- of communicatieoplossingen aanbieden aan Europese eindklanten, is dit een goed moment om compliance-gereedheid op de agenda te zetten.
Wie nu al de juiste vestigingskeuzes maakt, registratieprocessen inricht en interne procedures op orde brengt, voorkomt dat de eerste binnenkomende bevelen tot operationele stress leiden.
Meer informatie
Wil je meer over dit onderwerp weten of zoek je op andere IT-vlakken juridische ondersteuning, ga dan naar de website van De Clercq Advocaten.